Syrië: wie zijn de strijdende partijen?

Met de recente inval van Turkije in Syrië wordt nog maar eens benadrukt hoeveel partijen betrokken zijn bij de oorlog die op dit moment gaande is. Turkije heeft zo’n veertig jaar ervaring als het gaat om de strijd tegen de Koerden, en laten het nou net deze mensen zijn die op dit moment het noorden van Syrië beheren. Maar tegen wie gaat Turkije nou precies vechten? Hoogste tijd om eens te gaan kijken wie nou precies de strijdende partijen zijn in Syrië.

Partij 1: de overheid

De eerste partij die we bespreken is de overheid van Syrië, officieel de Arabische Republiek Syrië geheten. Syrië is sinds 1946 onafhankelijk en dat ging redelijk goed. Buiten de zesdaagse oorlog met Israël en de Jom-Kipoeroorlog die hierop volgde, is het altijd redelijk rustig gebleven in het land. Dit komt ook deels door een coup in 1970 waarna Assad senior met harde hand regeerde. Zijn zoon de oogarts nam het in 2000 over en bleef de lijn van zijn vader aanhouden.

De Arabische Lente bracht onrust in de regio. Ook in Syrië waren demonstraties die werden neergeslagen. Dit leidde ertoe dat onder andere Erdogan (Turkije) opriep tot het vertrek van Assad. Terwijl Assad bezig was met hervormingen, mondde de demonstraties uit in gewapend verzet. Zo ontstonden twee strijdende partijen, waarvan de overheid de voornaamste was. Inmiddels wordt de overheid gesteund door Hezbollah (Shi’iten – Libanon), Liwa al-Quds (Soennieten – Palestina), Iran en Rusland. Het Syrische leger wordt tevens gesteund door volksmilities, de National Defense Forces, waar men grotendeels afhankelijk van is. De milities worden aangevuld met de Ba’ath brigades (Soennieten van de Ba’ath partij), de Arab Nationalist Guard (pan-Arabisten), Eagles of the Whirlwind (Syrische Nationalisten en Christenen) en het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina.

Partij 2: de rebellen

De Syrische Oppositie is een verzameling van meerdere rebellengroeperingen. Al bij het uitbreken van de eerste gevechten, was het Vrije Syrische Leger gevormd. Dit leger heeft als doel het omverwerpen van het bewind van Assad. Het Vrije Syrische Leger bestaat gedeeltelijk uit voormalig leden van het Syrische leger die overgelopen zijn. Het Vrije Syrische Leger wordt gesteund door Turkije, Saudi Arabië, Qatar en Frankrijk.

Onder de rebellen vallen ook de salafistische groeperingen Ahrar al-Sham en Tahrir al-Sham. Ahrar al-Sham wordt gesteund door Jaysh al-Islam en deze twee zijn de grootste Islamitische vechtende groepering op dit moment in Syrië. Ze strijden voor een Islamitische staat en hebben in het verleden samengewerkt met IS. Ahrar al-Sham wordt gesteund door Qatar, Saudi-Arabië en Turkije. Tahrir al-Sham is de grote concurrent van Ahrar al-Sham. Beweerd wordt dat Ahrar al-Sham een Islamitische staat nastreeft die wordt geleid door al-Qaeda. Dit wordt door de groepering zelf ontkent. Qua opvatting zijn Ahrar al-Sham en al-Qaeda vergelijkbaar.

Partij 3: IS

Gedurende de eerste fasen van de burgeroorlog was de oppositie verdeeld. Meerdere rebellengroeperingen vochten tegen de overheid en sommigen ook tegen elkaar. De Islamitische staat van Irak en de Levant (IS) vocht tegen de overheid, maar net zo hard tegen de andere rebellen. Dit leidde ertoe dat de Syrische Oppositie de oorlog verklaarde aan IS, wat IS officieel een aparte strijdende partij vormde. IS had haar hoogtepunt in 2014: men had veel gebied in handen en was de grootste strijdende partij. IS is echter zeer streng in de (Islamitische) leer en hanteert trots barbaarse methoden. Het mag dan ook niet vreemd zijn dat IS de meeste klappen te verduren kreeg van tegenstanders. Inmiddels is IS ‘overwonnen’ verklaard, wat wil zeggen dat de groepering vrijwel geen grondgebied meer in handen heeft. Wat er weer toe heeft geleid dat de groepering haar heil zoekt in ouderwetse bom- en zelfmoordaanslagen.

Partij 4: Rojava

De democratische federatie van Noord-Syrië, Rojava, is een autonome regio in het noorden en oosten van Syrië. Rojava is ontstaan uit een coalitie van voorstanders van een democratisch en federalistisch Syrië, en heeft dan ook met name tegen Al-Nusra en IS gestreden. De Koerden vormen een groot onderdeel van deze groep. Het mag dan ook niet vreemd zijn dat Rojava ook wel wordt gezien als West-Koerdistan.

In hun strijd tegen IS wordt Rojava gesteund door een internationale coalitie van onder meer de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Australië, Duitsland, Jordanië en Nederland. Wat Nederland daar precies doet, is niet bekend.

Hebben we hiermee alles gehad? Nee, de strijdende partijen zijn enorm uiteenlopend, en iedereen heeft zijn eigen doel. Voor nu is een kort overzicht toereikend, wellicht dat we op een later moment nog wat dieper op bepaalde groepen ingaan.